Sự kiện kinh tế nổi bật năm 2009

Năm 2009 khép lại với niềm tin mãnh liệt vào nền kinh tế đang gượng dậy và phục hồi. Nhwung thành tựu kinh tế mà Việt Nam đạt được trong năm 2009 có thể không cao như những năm trước, song tốc độ tăng trưởng dương (+) mà Việt Nam gặt hái được trong bối cảnh kinh tế toàn cầu cs nguy cơ tăng trưởng âm (-) 1,4% là nỗ lực đáng được ghi nhận. PLVN xin điểm lại 10 sự kiện kinh tế nổi bật năm 2009.

1. GDP cả năm tăng 5,2%

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam 9 tháng đầu năm vẫn ở mức 4,56%. Sau khi Chính phủ ban hành các chính sách kích thích kinh tế như: hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp (DN) vay vốn sản xuất kinh doanh, giãn, giảm, miễn thuế cho người dân và DN; nỗ lực cải cách hành chính; đẩy mạnh phát triển thị trường nội địa... nhiều lĩnh vực kinh tế của Việt Nam dần phục hồi. Cả năm 2009, tăng trưởng GDP ước tăng 5,2% (chỉ tiêu Quốc hội đề ra là 5%). Đâyh là thành tích đáng khích lệ, bởi theo dư báo mới nhất của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMP), kinh tế thế giới năm 2009 dự kiến (-) 1,4%

2. Tổng kim nghạch xuất khẩu giảm 9,9%

Cơn bão suy thoái kinh tế lan rộng trên toàn cầu đã khiến kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề do thương mại toàn cầu giảm mạnh. Giá hàng xuất khẩu những tháng đầu năm xuống mức rất thấp do nhu cầu nhập khẩu và khả năng thanh toán tại các thị trường giảm. Mặc dù lượng hàng xuất khẩu tăng đáng kể, song tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2009 vẫn giảm về giá trị. Cả năm, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 56, 5 tỷ USD, giảm 9,9% so với năm 2008.

3. Ngành công nghiệp lao đao trước cơn bão suy thoái

Tháng 1-2009, giá trị sản xuất công nghiệp rơi xuống mức (-) 4,4% do suy thoái kinh tế lan rộng trên toàn cầu. Đây cũng là tình trạng chung của ngành công nghiệp trên toàn thế giới trong bối cảnh kinh tế thế giới sụt giảm mạnh. Tuy nhiệm sau khi Chính phủ tích cực triển khai các biện pháp kích thích kinh tế, tháng 9-2009, giá trị sản xuất công nghiệp đã tăng lên 13,8%. Ước cả năm 2009, giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp đạt khoảng 3,8%.

4. "Cơn bão” tỷ giá, giá vàng

Năm 2009 đã chứng kiến những biến động bất thường trên thị trường ngoại hối, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Có thời điểm, giá USD trên thị trường tự do xấp xỉ ngưỡng 20.000 đổng/USD, trong khi đó tỷ giá liên ngân hàng vẫn ở mức trên 17.000 đồng/USD. Khoảng cách quá lớn giữa giá USD trên thị trường tự do và thị trường chính thống đã tạo tâm lý găm giữ ngoại tệ, làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm USD. Giá vàng trong nước vào những tháng cuối năm 2009 do ảnh hưởng của nhiều yếu tố như: tâm lý lo ngại lạm phát trở lại; giá vàng thế giới tăng vọt; giá USD trên thị trường tự do ở mức cao... có thời điểm đã tăng xấp xỉ ngưỡng 3 triệu đồng/chỉ. Tuy nhiên, sau những hành động quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước như: tăng lãi suất cơ bản, điều chỉnh tỷ giá liên ngân hàng; đề nghị các tập đoàn Nhà nước bán USD cho các ngân hàng thương mại; cho phép nhập khẩu vàng trở lại... tỷ giá, giá vàng đã dần ổn định trở lại.

5. Gói kích thích kinh tế của chính phủ phát huy tác dụng

Một trong những yếu tố quan trọng giúp kinh tế Việt Nam gượng dậy và phục hồi trong năm 2009 là do các gói kích thích kinh tế mà Chính phủ thực hiện đã phát huy tác dụng. Với việc triển khai hỗ trợ lãi suất 4% cho DN vay vốn sản xuất kinh doanh; cho hộ nông dân vay vốn đầu tư máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp; giãn, giảm, ân hạn thời gian nộp thuế, miễn thuế cho người dân và DN, kinh tế Việt Nam đã dần vượt qua khó khăn và tiếp tục tăng trưởng (+) trong bối cảnh suy thoái kinh tế lan rộng trên toàn cầu.

6. Thị trường chứng khoán từng bước phục hồi

Đầu tháng 2-2009, thị trường chứng khoán ( TTCK) đã xác lập mức đáy mới VN-index tuột khỏi mốc 300 điểm, xuống mức 286,11 điểm (phiên 4-2-2009). Đến ngày 30-11- 2009, VN- index mới lấy lại được mốc 500 điểm sau nhiều lần trượt khỏi mức điểm này. Mặc dù TTCK năm 2009 đã chứng kiến không ít thăng trầm tuy nhiên, VN-index đã nỗ lực không ngừng để giành lại số điểm đã mất. Sự phục hồi của TTCK là do kinh tế Việt Nam dần “ấm lên”, nhiều ngành kinh tế đã bắt đầu tăng trưởng trở lại. Năm 2009, TTCK sàn giao dịch của công ty đại chúng chưa niêm yết (UPCOM) cũng chính thức hoạt động vào ngày 2-6-2009 nhằm mục đích chuyên nghiệp hóa môi trường đầu tư chứng khoán và tạo thuận lợi cho công chúng đầu tư.

7. Giải ngân vốn FDI và ODA ở mức cao

Năm 2009, tống số vốn FDI đăng ký, cấp mới và tăng thêm ước đạt 20 tỷ USD, giảm mạnh so với năm 2008. Tuy nhiên, thành tích khiêm tốn từ việc thu hút vốn FDI được “bù đắp” bằng kết quả giải ngân vốn khá cao. Ước cả năm, giải ngân FDI đạt trên 9 tỷ USD. Tổng vốn ODA kí kết cả năm của Việtnam năm 2009 ước đạt 5,456 tỷ USD, số giải ngân ước đạt 3 tỷ USD. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế hiện nay, việc các nhà đầu tư nước ngoài vẫn tiếp tục rót vốn vào Việt Nam đã chứng tỏ niềm tin của họ vào khả năng phục hồi và tiềm năng phát triển của kinh tế Việt Nam.

8. Chỉ số giá tiêu dùng ở mức 7%

Sau giai đoạn đối phó với tình trạng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vượt khỏi mức 20% do ảnh hưởng của lạm phát, CPI năm 2009 đã từng bước ổn đinh trở lại ước cả năm 2009, CPI ở mức trên, dưới 7%, hoàn thành chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Mặc dù trong những tháng cuối năm, tốc độ tăng giá tiêu dùng đã biến động theo chiều hướng tăng mạnh, song đây là hệ quả tất yếu của việc kính tế phục hồi khiến sức mua tăng trở lại. Việc CPI giữ được “số đẹp” cũng chứng tỏ các giải pháp kiềm chế lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ đã phát huy tác dụng.

9. Thị trường nội địa khởi sắc

Sau khi Bộ Chính trị chủ trương tổ chức cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” nhàm phát huy lòng yêu nước, xây dựng văn hóa tiêu dùng của người Việt và sản xuất hàng Việt Nam có chất lượng cao, góp phần đưa nền kinh tế đất nước vượt qua khó khăn, đã tạo ra làn sóng hưởng ứng tích cực trong cộng đồng người dân và doanh nghiệp. Việc quan tâm đúng mức và khôi phục thị trường nội địa đã được các bộ, ngành, địa phương chú trọng. Trong năm 2009, Chính phủ cũng quyết định dành hơn 51 tỷ đồng cho các hoạt động xúc tiến thương mại thị trường nội địa. Sự thành công ngoài mong đợi của những phiên chợ “Đưa hàng Việt về nông thôn” là cho thấy, sức mua của thị trường nội địa, đặc biệt là khu vực nông thôn sẽ đem lại nhiều cơ hội phát triển sản xuất kinh doanh cho cộng đồng DN.

10. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 16%

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn, Chính phủ vẫn duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và ban hành những chính sách đầu tư hợp lý nhằm khôi phục nền kinh tế. Ước cả năm 2009, tổng vốn đầu tư toàn hội đạt 708,5 nghìn tỷ đồng, bằng 42% GDP, tăng 16% so với năm 2008. Chính sách kích cầu đầu tư mà Chính phủ thực hiện trong năm 2009 đã giúp các ngành kinh tế: xây dựng, công nghiệp, xuất khẩu... phục hồi trở lại và hỗ trợ kịp thời cho những đối tượng khó khăn thông qua các chính sách an sinh xã hội.